ΝΕΟΙ ΔΙΧΩΣ ΑΥΡΙΟ

Η ανθρωπογεωγραφία των ανέργων στην Ελλάδα: Ένας στους δύο νέους χωρίς δουλειά
Στην «Ελλάδα του μνημονίου» η αγορά εργασίας καταρρέει 

Απογοήτευση, αδράνεια, απόγνωση. Οι άνεργοι νεαρής ηλικίας, που σε κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να δημιουργούν, βρίσκονται σε αδιέξοδο. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο «In4Youth - Διαδικασίες ένταξης στην αγορά εργασίας των νέων σε περίοδο οικονομικής κρίσης», που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στον δήμο Θεσσαλονίκης, αλλά και τα στοιχεία της Eurostat, αυτό δείχνουν.

Η γενική εικόνα της κατάστασης των νέων στην Ελλάδα σήμερα περιγράφεταιμε τα εξής χαρακτηριστικά: Ένας στους δύο νέους είναι άνεργοι, το 53% των άνεργων νέων στην Ελλάδα βρίσκεται εκτός εργασίας για περισσότερο από έναν χρόνο, μόλις το 20% είναι εγγεγραμμένοι στον ΟΑΕΔ και τον ρόλο του υποστηρικτή αναλαμβάνει η οικογένεια, καθώς εφτά στους δέκα άνεργους νέους δέχονται σημαντική βοήθεια για να επιβιώσουν.

Δεύτερη θέση στην Ε.Ε.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, που δημοσιοποιήθηκαν επίσης σήμερα, Παρασκευή, κατηγοριοποιούν την Ελλάδα στη δεύτερη χειρότερη θέση στην ανεργία των νέων, με 49,3% (στοιχεία Αυγούστου 2014), με πρώτη την Ισπανία με 53,8% (στοιχεία Οκτωβρίου 2014). Για μεγάλο χρονικά διάστημα ωστόσο η Ελλάδα κρατούσε την πρωτοκαθεδρία στην ανεργία των νέων στην Ευρώπη.

Δεν ψάχνουν για δουλειά

Την παρουσίαση του ερευνητικού έργου Ιn4Υouth έκανε στο συνέδριο ο Σωτήρης Χτούρης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, επιστημονικός υπεύθυνος του In4Youth και, όπως υποστήριξε, στις ηλικίες 15 - 34 ετών, εργάζονται μόλις οι 4 στους 10, άνεργοι είναι το 30,6%, ενώ το 28,5% δηλώνει ότι «δεν αναζητώ εργασία».

Επίσης, το ποσοστό των άνεργων νέων που αναζητούν για πρώτη φορά εργασία στις ηλικίες 25-34 ετών ανέρχεται στο 45% αυτής της ομάδας και στο 7% του συνόλου των ανέργων. Αυτό δείχνει ότι ένας σημαντικός αριθμός των νέων εισέρχεται πολύ καθυστερημένα για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας.

Γιατί;

Δομικοί και οικογενειακοί λόγοι εξηγούν αυτή την επιλογή: κυρίως μακρά αναμονή για την είσοδο στην Πρωτεύουσα Αγορά Εργασίας, επαναλαμβανόμενη Αρχική Εκπαίδευση χωρίς οριοθετημένους επαγγελματικούς στόχους και επαγγελματική στρατηγική.

Πελατειακό σύστημα

Η έρευνα επιβεβαιώνει και την ισχυρή παρουσία του πελατειακού συστήματος στην Ελλάδα: Οι μεγαλύτερες ηλικίες, 30-34 ετών, απευθύνθηκαν πιο συχνά (ποσοστό 44%) σε πολιτικούς «φίλους» για να βρουν εργασία.

Ο ρόλος της οικογένειας

H κοινωνική ένταξη και η ουσιαστική υποστήριξη των ανέργων «εγκλωβίζεται» στο πλαίσιο της οικογένειας, με αποτέλεσμα η επαγγελματική τους πορεία να καθορίζεται κυρίως από βοήθεια που λαμβάνουν από αυτήν. Έτσι, το 72% των ανέργων νέων δέχεται συχνά ως πολύ συχνά βοήθεια από την οικογένεια, μερικές φορές το 19,4% και σπάνια μόλις το 6,2%.

Η γενιά των... 500 ευρώ

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η οικονομική κρίση και η κρίση χρέους μετά το 2009 έχει περιορίσει δραστικά τα οικονομικά αποθέματα των νοικοκυριών. Έτσι, το 15,8% των άνεργων νέων του δείγματος παρουσιάζουν οικογενειακό εισόδημα μικρότερο από 500 ευρώ, ενώ το 28,7% παρουσιάζει εισόδημα μικρότερο από 1.000 ευρώ. Η ανεργία συνδυάζεται, έτσι, άμεσα με τον κίνδυνο φτώχειας για το 44,5 των νέων και των νοικοκυριών στα οποία ζουν.

«Η θέα ενός νέου ανθρώπου στην ουρά του ΟΑΕΔ είναι ό,τι πιο θλιβερό μπορεί να παρουσιάσει μια χώρα. Κανονικά, η μεγαλύτερη έγνοια μας θα ήταν πώς να εντάξουμε και να κρατήσουμε τους νέους στην αγορά εργασίας» σχολίασε η Μαρία Πασχαλίδου, επικεφαλής της Θεσσαλονίκης - Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2014.

Info: Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Κοινωνιολογίας, τη «Θεσσαλονίκη - Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας 2014» και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίων καθώς και ομαδικών και ατομικών συνεντεύξεων νέων εργαζομένων και ανέργων, εμπειρογνωμόνων σε θέματα εργασίας και μεταναστών β' γενιάς, σε επιλεγμένες γεωγραφικά περιοχές της χώρας (Αθήνα - Αττική, Θεσσαλονίκη - Κεντρική Μακεδονία, Ηράκλειο, Μυτιλήνη, Πάτρα, Χίος, Ιόνια νησιά).

Εργαζόμενοι VS Άνεργοι

Αυτή τη στιγμή οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα ανέρχονται σε 1,5 εκατ. άτομα, σύμφωνα με τον κ. Ρομπόλη (ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστήμιο και τέως επιστημονικός διευθυντή ςτου Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ). Λίγο λιγότεροι από 1,5 εκατ. άτομα είναι οι άνεργοι. Τον Αύγουστο του 2014 οι απασχολούμενοι συνολικά ήταν 3.551.148 άτομα (ΠΙΝΑΚΑΣ).

Ανεργία

• Το 2014 η ανεργία εκτιμάται ότι θα κλείσει στο 26% (εκτίμηση Κομισιόν). Το Α΄ τρίμηνο του 2014 ήταν 27,8% (1.342.299 άτομα) και τον Αύγουστο 25,9% (1.242.219). Οι εκτιμήσεις για το 2020 είναι 22% με 23%, που αντιστοιχεί σε 1.150.000 ανέργους, σύμφωνα με την εκτίμηση του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ.

• Την περίοδο 2010-2013 χάθηκαν περίπου 1 εκατ. θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τον κ. Ρομπόλη, εάν η κατάσταση συνεχιστεί ως έχει, θα χρειαστούν 20 χρόνια για να αποκατασταθούν.

Απασχόληση-Ανεργία 2009-2014

Εποχικά διορθωµένες εκτιµήσεις απασχολούµενων, ανέργων, οικονοµικά µη ενεργών και του ποσοστού ανεργίας: Αύγουστος 2009-2014 (ΕΛΣΤΑΤ)

	2009	2010	2011	2012	2013	2014
ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ	4.570.415	4.393.086	4.016.27	3.660.240	3.518.511	3.551.148
ΑΝΕΡΓΟΙ	489.543	649.705	913.809	1.254.446	1.354.405	1.242.219
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΗ ΕΝΕΡΓΟΙ	3.366.466	3.313.889	3.372.260	3.321.226	3.305.562	3.334.759
ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ	9,7%	12,9%	18,5%	25,5%	27,8%	25,9%

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ

Καθυστερήσεις Μισθών

Από τους 1,5 εκατ. απασχολούμενους του ιδιωτικού τομέα, οι 850.000 εργάζονται κανονικά αλλά πληρώνονται με καθυστέρηση από 2 έως 15 μηνών.

Μαύρη Εργασία

Επίσης, από τους 1,5 απασχολούμενους του ιδιωτικού τομέα, οι 450.000 (30%) εργάζονται σε καθεστώς ανασφάλιστης εργασίας, είτε ολικής είτε μερικής, δηλαδή μπορεί να εργάζονται πέντε ημέρες την εβδομάδα και να ασφαλίζονται για τη μία, όπως μας εξηγεί ο κ. Ρομπόλης. Το ποσοστό της ανασφάλιστης και αδήλωτης εργασίας το 2010 ήταν 25%.

Οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται

• Τον τελευταίο χρόνο έχουμε μια απορρόφηση της ανεργίας κατά 72.000 άτομα, αλλά πρόκειται ως επί το πλείστον για επιδοτούμενα προγράμματα (5μηνα κτλ) και όχι απόρροια δημόσιων επενδύσεων που δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας, όπως μας εξηγεί ο κ. Ρομπόλης.

• Οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης αντιστοιχούν στο 46% των νέων συμβάσεων εργασίας (2009-2013).

Μετανάστευση

Γενικά, οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται υστερούν τόσο σε ποιότητα όσο και σε ποσότητα, γι’ αυτό παρατηρείται αύξηση του φαινομένου της μετανάστευσης. Μέχρι στιγμής υπολογίζεται ότι 180.000 άτομα έχουν φύγει από την Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ.Ρομπόλη.

Μισθοί

• Ο κατώτατος μισθός έχει φτάσει τα 586 ευρώ ακαθάριστα. Καθαρά 510 ευρώ. Προ κρίσης ήταν 751 ακαθάριστα, που σημαίνει 650 καθαρά.

• Ο μισθός με τον οποίο αμείβεται ο μέσος εργαζόμενος φτάνει τα 700 με 750 ευρώ. Το 2010 ήταν 1.100 ευρώ, όπως μας είπε ο κ. Ρομπόλης.

• Σύμφωνα με την έκθεση για την Ελληνική Οικονομία και την Απασχόληση 2014 του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, οι ετήσιες αποδοχές στην Ελλάδα το 2014 ήταν μικρότερες από αυτές της Σλοβενίας και της Κύπρου. Ανέρχονταν σε 21.930 ευρώ έναντι περίπου 35.000 στην Ισπανία, 39.000 στην Γερμανία, 49.000 στην Γαλλία και 45.000 στην Ιρλανδία.

• Η αύξηση του ποσοστού ανεργίας κατά την περίοδο 2010-2013, σε συνδυασμό με τη διοικητική μείωση των μισθών του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και τις διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας, έχει προκαλέσει μείωση του μέσου πραγματικού μισθού κατά 21% έναντι του 2009.

• Ο πραγματικός κατώτατος μισθός μειώθηκε κατά 25,9% και κατά 35,4% για τους νέους κάτω των 25 ετών.

Επιπτώσεις στην οικονομία

• Λόγω όλων αυτών, έχει μειωθεί δραστικά η κατανάλωση της μισθωτής εργασίας. Σύμφωνα με την τελευταία σχετική έρευνα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ (Ιούλιος 2014), ακόμα και για την κάλυψη βασικών αναγκών, 1 στους 2 μισθωτούς χρειάστηκε το τελευταίο τρίμηνο να κάνει ανάληψη από τις καταθέσεις του στην τράπεζα, ενώ το 22% χρειάστηκε να δανειστεί.

• Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, 3 στους 4 μισθωτούς έχουν χάσει εισόδημα μέσα στον τελευταίο χρόνο, 1 στους 3 μισθωτούς δηλώνει νέα μείωση εισοδήματος μέσα στο τελευταίο τρίμηνο και 4 στους 10 φοβούνται περαιτέρω μείωση των εισοδημάτων τους στο επόμενο τρίμηνο.
  
  
  http://www.huffingtonpost.gr/2014/11/28/-_n_6237064.html?1417197991&utm_hp_ref=greece
  http://www.huffingtonpost.gr/2014/11/19/misthoi-ergasia-anergia_n_6172384.html?utm_hp_ref=oikonomia&utm_hp_ref=greece