ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑΣ (2)

αφιέρωμα για την αστυνομική βία στον πλανήτη
By NEWS247 GR DECEMBER 12TH, 2014

                                                     ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ

5. ΤΟΥΡΚΙΑ

Πάμε τώρα στους γείτονες. Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας με τίτλο “Adding Injustice to Injury: One year on from the Gezi Park protests in Turkey”, εξετάζει τη συμπεριφορά της αστυνομίας κατά τις πρόσφατες επιχειρήσεις καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

Περίπου 8.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν όταν το περασμένο καλοκαίρι η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στο Πάρκο Γκεζί της Κωνσταντινούπολης και εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα με αντλίες νερού, δακρυγόνα και ξυλοδαρμούς, διαπίστωσε η έκθεση. Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Οι αρχές συνέλαβαν και προσήγαγαν εκατοντάδες ακτιβιστές που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις στο Γκεζί με κάποιους από τους κατηγορούμενους να αντιμετωπίζουν μέχρι και 98 χρόνια ποινή κάθειρξης για τη συμμετοχή τους στις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν ως μία προσπάθεια διάσωσης του πάρκου από τα σχέδιά μετατροπής του σε εμπορικό κέντρο. Αλλά και οι φετινές εκδηλώσεις για την Πρωτομαγιά απαγορεύτηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους και δεκάδες χιλιάδες αστυνομικοί έκλεισαν το κέντρο της Κωνσταντινούπολης για να αποτρέψουν την πραγματοποίηση διαδηλώσεων.

4. ΙΡΑΝ

Κατά τη διάρκεια των εκλογών του 2009, 36 διαδηλωτές έχασαν τη ζωή τους στις συγκρούσεις με την αστυνομία. Από τους 4.000 συλληφθέντες, πολλοί κατήγγειλαν βασανιστήρια και βιασμούς μέσα στα κελιά τους. Οι θάνατοι κρατούμενων σε καθεστώς προφυλάκισης, αποδόθηκαν από την κυβέρνηση σε “επιδημία” και σε ασθένειες.

Πέρυσι, ο ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί ζήτησε από την αστυνομία να είναι πιο ανεκτική στα κοινωνικά ζητήματα, και κυρίως στο θέμα του ισλαμικού ενδυματολογικού κώδικα. Ειδικές μονάδες της ιρανικής αστυνομίας πραγματοποιούν τακτικά επιχειρήσεις στους δρόμους του Ιράν για να ελέγχουν την εφαρμογή του αυστηρού ισλαμικού ενδυματολογικού κώδικα. Όσες γυναίκες τον παραβιάζουν μπορεί να λάβουν μια προφορική ειδοποίηση, να τους επιβληθεί πρόστιμο ή να κρατηθούν για μερικές ώρες. Τον Σεπτέμβριο, ο κ. Ρουχανί είχε ζητήσει τους αστυνομικούς να εφαρμόζουν τον νόμο για τη μαντήλα σεβόμενοι την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και αποφεύγοντας τις “ακραίες μεθόδους“.

3. ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Η αστυνομική βιαιότητα και τα βασανιστήρια κατά πολιτών, που είχαν ξεσηκώσει μαζικές διαδηλώσεις σε όλο το μήκος και πλάτος της Αιγύπτου πριν από δύο χρόνια, συνεχίζεται αμείωτη και υπό το κράτος της προεδρίας του Μοχάμεντ Μόρσι, σύμφωνα με την Αιγυπτιακή Πρωτοβουλία για τα Προσωπικά Δικαιώματα (EIPR). Η ΜΚΟΣ ανέφερε πως 16 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά την κράτησή τους από τις δυνάμεις της τάξης μέσα στο πρώτο τετράμηνο της προεδρίας του ισλαμιστή προέδρου—πλείστοι εξ αυτών μέσα στα αστυνομικά τμήματα. Ένδεκα από αυτούς βρήκαν τον θάνατο από αδικαιολόγητη χρήση βίας εκ μέρους των οργάνων της τάξης και άλλοι τρεις από βασανιστήρια. Τα συμβάντα αυτά καταγράφηκαν σε 11 επαρχίες. Η EIPR κατέγραψε πως οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποιούν φονικά όπλα κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων με διαδηλωτές και αντιδρούν με βία κατά ανθρώπων που διαμαρτύρονται προς τους αστυνομικούς.

Άλλες περιπτώσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας αποτελούν τα συμβάντα αντιποίνων από την πλευρά αστυνομικών, όπως η επίθεση εναντίον πολιτών, κατοίκων της πόλης Μίνγια, στα νότια, τον Δεκέμβριο του 2013. Η επίθεση, που άφησε πίσω της ένα τραυματισμένο κοριτσάκι από αδέσποτη σφαίρα στο κεφάλι, πραγματοποιήθηκε μετά τον θάνατο ενός αστυνομικού σε προηγούμενες συγκρούσεις στην ίδια πόλη. Την τελευταία διετία ΜΚΟ έχουν κάνει επανειλημμένα εκκλήσεις για την μεταρρύθμιση του υπουργείου Εσωτερικών και για τον τερματισμό κάθε είδους βασανιστηρίων και των υπέρβασης καθήκοντος εκ μέρους των αστυνομικών, που αποτελούσαν τρέχουσα πρακτική επί Μουμπάρακ.

2. ΠΑΚΙΣΤΑΝ

Η αστυνομία του Πακιστάν είναι πρώτη στη λίστα της παγκόσμιας διαφθοράς. Οι αστυνομικές δυνάμεις αρκετές φορές χρηματίζονται και συνεργάζονται με παρακρατικές ομάδες. Συχνά είναι τα κρούσματα επιθέσεων κατά γυναικών και λιθοβολισμών, με τις Αρχές να παρακολουθούν από κοντινή απόσταση και να μην επεμβαίνουν.

Στις 17 Ιουνίου, 8 άτομα έχασαν τη ζωή τους σε συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις. Η αστυνομία προσπάθησε να μετακινήσει οδοφράγματα έξω από το σπίτι του Ταχιρούλ Καντρί, κληρικού ο οποίος αντιστρατεύεται τους Ταλιμπάν. Τα φράγματα είχαν τοποθετήσει υποστηρικτές του ώστε να τον προστατέψουν από επιθέσεις. Ο Καντρί, ο οποίος μέχρι το 2013 διέμενε στον Καναδά, είναι αρχηγός πολιτικού κόμματος στο Πακιστάν. Όταν επέστρεψε στο Πακιστάν ηγήθηκε μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, οι οποίες ζητούσαν τη διάλυση της κυβέρνησης και τη δημιουργία μεταβατικής, αποτελούμενης από τεχνοκράτες. Όμως, οι δηλώσεις του περί συμμετοχής του στρατού στη σύσταση της μεταβατικής κυβέρνησης και ανάληψης του ελέγχου από το στρατό δημιούργησαν υποψίες ότι λειτουργεί ως εντολοδόχος του στρατού. Η αστυνομία επιχείρησε να μετακινήσει τα φράγματα και όταν οι ακτιβιστές αντιστάθηκαν τους επιτέθηκαν, ενώ έριξαν εναντίον τους και δακρυγόνα. Οι διαδηλωτές ανταπάντησαν και τότε η αστυνομία άνοιξε πυρ.
Στις 6 Νοεμβρίου, ένας αστυνομικός σκότωσε με τσεκούρι έναν κρατούμενο επειδή έκανε υποτιμητικά σχόλια για τους συντρόφους του προφήτη Μωάμεθ, μόλις δύο ημέρες αφού ένα ζευγάρι χριστιανών που κατηγορήθηκε για βλασφημία λιντσαρίστηκε μέχρι θανάτου στην ίδια επαρχία. Η βλασφημία είναι ένα πολύ σοβαρό έγκλημα στο Πακιστάν, με τους κατηγορούμενους συχνά να λιντσάρονται μέχρι θανάτου επί τόπου με την ανοχή ή την συμμετοχή της αστυνομίας.

1. ΜΕΞΙΚΟ

Αλλαγές στη δομή της αστυνομίας ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Μεξικού Πένια Νιέτο στον απόηχο της πρωτοφανούς απαγωγής και της θεωρούμενης πλέον ως βέβαιης σφαγής 43 φοιτητών τον περασμένο Σεπτέμβριο. Οι αλλαγές θα ξεκινήσουν από τις περιοχές τη χώρας που θεωρούνται οι πιο βίαιες. Υπαίτιοι για την απαγωγή και την εκτέλεση των 43 φοιτητών στην πόλη Ιγκουάλα του νοτιοδυτικού Μεξικού το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου, φέρονται να είναι διεφθαρμένοι αστυνομικοί. Η κυβέρνηση λέει ότι άνδρες της τοπικής αστυνομίας απήγαγαν τους φοιτητές και τους παρέδωσαν στα μέλη μιας συμμορίας του οργανωμένου εγκλήματος, ενός καρτέλ των ναρκωτικών, οι οποίοι πιστεύεται ότι τους δολοφόνησαν και στη συνέχεια έκαψαν τα πτώματα τους.

Εν τω μεταξύ την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, όπως ανέφεραν οι τοπικές αρχές ανακαλύφθηκαν στην ίδια περιοχή όπου απήχθησαν οι φοιτητές, έντεκα ακρωτηριασμένα πτώματα, πολλά από τα οποία ήταν αποκεφαλισμένα.

Μερικά από τα απογυμνωμένα πτώματα είχαν απανθρακωθεί όπως φαίνεται σε διάφορες φωτογραφίες που δημοσίευσαν μεξικανικά μέσα ενημέρωσης. Στην αστυνομία της χώρας υπηρετούν σήμερα 544,000 άνδρες πολλοί εκ των οποίων ελέγχονται για διασυνδέσεις με τα καρτέλ ναρκωτικών.


Σύμφωνα με μία ρήση του Κάντ “όποιος κοιτάζει στον καθρέφτη και αναγνωρίζει στον εαυτό του το δικαίωμα να είναι άνθρωπος, δεν ανέχεται την άσκηση βίας από άνθρωπο σε άνθρωπο“. Η απαγόρευση των βασανιστηρίων ανάγεται στις ιδέες του Διαφωτισμού και διατυπώνεται και σε όλα τα ελληνικά Συντάγματα που συνέστησαν το ελληνικό κράτος δικαίου όπως τα Συντάγματα της επανάστασης του 1821 και εκείνα μετά το 1844. Επίσης από τη γέννηση της σύγχρονης διεθνούς έννομης τάξης με την Οικουμενική Διακήρυξη του ΟΗΕ στις 10.12.1948 έως και σήμερα όλα τα διεθνή και εσωτερικά νομοθετήματα που αφορούν στην προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, αποκλείουν κατά τρόπο απόλυτο τη χρήση βασανιστηρίων χωρίς να επιτρέπουν οποιαδήποτε εξαίρεση που να δικαιολογεί τη χρήση βίας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ απαγορεύει ρητά την υποβολή κάθε ανθρώπου αδιακρίτως “εις βασάνους και εις ποινάς ή μεταχείρισιν απανθρώπους ή εξευτελιστικάς“ ενώ στο ελληνικό Σύνταγμα η προστασία και ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας καθιερώνονται με το άρθρο 2 και μάλιστα ανάγονται ως πρωταρχικό καθήκον της Πολιτείας. Αυτό σημαίνει ότι το συγκεκριμένο άρθρο έχει διττό περιεχόμενο. Τα κρατικά όργανα υποχρεώνονται όχι μόνον να σέβονται και να μην θίγουν με τις ενέργειές τους την αξιοπρέπεια του ανθρώπου αλλά και να την προστατεύουν με τη λήψη των αναγκαίων μέτρων από κάθε προσβολή είτε αυτή προέρχεται από ιδιώτες είτε από κρατικά όργανα με αφορμή την άσκηση κρατικής εξουσίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 74 παρ. 15 περ. θ΄ του ΠΔ 141/1991 της χώρας μας, δίνεται στους αστυνομικούς το δικαίωμα να οδηγούν στα αστυνομικά τμήματα άτομα που στερούνται στοιχείων αποδεικτικών της ταυτότητάς τους ή που εξαιτίας του τόπου, του χρόνου, των περιστάσεων και της συμπεριφοράς τους δημιουργούν υπόνοιες διάπραξης εγκληματικής ενέργειας. Η διάταξη αυτή όμως πολλές φορές παραφράζεται από τα αστυνομικά όργανα με αποτέλεσμα να οδηγούνται στο αστυνομικό τμήμα άτομα που ενώ είναι σε θέση να πιστοποιήσουν την ταυτότητά τους δεν μπορούν να δώσουν μια “πειστική“ εξήγηση για την παρουσία τους σε περιοχές που θεωρούνται “υψηλής“ εγκληματικότητας. Το άρθρο 278 παρ. 2 του ΚΠΔ ορίζει ότι τα αστυνομικά όργανα οφείλουν κατά τη σύλληψη κάποιου να συμπεριφέρονται με κάθε δυνατή ευγένεια σε αυτόν και να σέβονται την τιμή του ενώ θα πρέπει να καταφεύγουν στη χρήση βίας παρά μόνον αν υπάρχει ανάγκη και δεν επιτρέπεται να τον δεσμεύουν παρά μόνο όταν ο συλλαμβανόμενος αντιστέκεται ή είναι ύποπτος φυγής.

Η παρακάτω φωτογραφία απεικονίζει τον Λεμπρόν Τζέιμς με μπλουζάκι που αναγράφει το “I can’t breathe”. Πρόκειται για τις τελευταίες λέξεις του Έρικ Γκάρνερ, πριν στραγγαλιστεί από αστυνομικό στις ΗΠΑ.

ΕΛ.ΑΣ. ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ

Το Σάββατο της 6ης Δεκεμβρίου του 2008, στις 9 το βράδυ, στη συμβολή των οδών Τζαβέλλα και Μεσολογγίου, ο νεαρός Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος έπεσε νεκρός μετά από πυροβολισμό του ειδικού φρουρού της Ελληνικής Αστυνομίας Επαμεινώνδα Κορκονέα, ο οποίος συνοδευόταν από τον συνάδελφο του, Βασίλη Σαραλιώτη. Μεταφέρθηκε στον Ευαγγελισμό, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατος του , αφού σύμφωνα με την ιατροδικαστική εξέταση η σφαίρα διαπέρασε την καρδιά και καρφώθηκε στον 10ο θωρακικό σπόνδυλο. Μόλις γνωστοποιήθηκε το γεγονός μέσα από το Διαδίκτυο στήθηκαν οδοφράγματα στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Ακολουθούν καθημερινές διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την Αστυνομία σε όλες τις πόλεις. Στις 11 Οκτωβρίου 2010, το Μικτό Ορκωτό της Άμφισσας έκρινε και τους δύο ειδικούς φρουρούς ένοχους, τον Κορκονέα για ανθρωποκτονία με άμεσο δόλο, και τον Σαραλιώτη για συνέργεια. Ο Κορκονέας καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και 15 μήνες ενώ ο Σαραλιώτης υποβλήθηκε στην ποινή της κάθειρξης για δέκα χρόνια. Ο Δεκέμβρης έγινε σύνθημα, τραγούδι, πολιτική αντιπαράθεση αλλά κυρίως ήταν το προμύνημα κινδύνου για μια γενιά που , όπως αποδείχθηκε μερικά χρόνια αργότερα, έμελλε να ζήσει χειρότερα από την προηγούμενη. Είχε προηγηθεί στις 17 Νοεμβρίου 1985 η δολοφονία του 15χρονου μαθητή Μιχάλη Καλτεζά από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα ενώ έτρεχε μαζί με άλλους διαδηλωτές προς την πλατεία Εξαρχείων. Η είδηση της δολοφονίας του ανήλικου μαθητή προκαλεί την κατάληψη στο παλιό Χημείο στη Σόλωνος. Το Μικτό Ορκωτό Εφετείο αθώωσε στις 26 Ιανουαρίου το 1990 το Μελίστα. Στις 16 Νοεμβρίου το 1980 κατά τη διάρκεια της πορείας του Πολυτεχνείου δολοφονήθηκαν από την Αστυνομία η Σταματίνα Κανελοπούλου και ο Ιάκωβος Κουμής.

Στην τελευταία της έκθεση η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει ότι εξακολούθησε να λαμβάνει ισχυρισμούς για βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης ατόμων κατά τη σύλληψη ή/και την κράτηση ενώ έχουν ληφθεί πολυάριθμες μαρτυρίες προσφύγων και μεταναστών για το πώς υπέστησαν κακομεταχείριση κατά την κράτηση για λόγους μετανάστευσης, κατά τη διάρκεια συλλογικών απελάσεων πίσω στην Τουρκία (“απωθήσεων“) από Έλληνες λιμενικούς και συνοροφύλακες και κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων-σκούπα για την καταστολή της παράνομης μετανάστευσης. Η οργάνωση έχει λάβει επίσης αναφορές για χρήση υπερβολική βίας για τον έλεγχο ταραχών που προκλήθηκαν από τον παρατεταμένο χρόνο κράτησης και τις κακές συνθήκες κράτησης σε κέντρα κράτησης μεταναστών ανά την Ελλάδα. Πρόσφυγες και μετανάστες που είναι θύματα εγκλημάτων μίσους εξακολουθούν επίσης να αναφέρουν μέλη των σωμάτων ασφαλείας μεταξύ των δραστών.

Ταυτόχρονα στην έκθεση αναφέρεται ότι σε πολλές περιπτώσεις έχει καταγγελθεί :

• ότι η αστυνομία παρέλειψε να επέμβει ενώ συνέβαινε επίθεση με ρατσιστικά κίνητρα, παρ‘ ότι ήταν παρούσα

• ότι παρέλειψε να προστατεύσει διαδηλωτές, δημοσιογράφους και άλλα άτομα από επιθέσεις από μέλη ακροδεξιών ομάδων

•ότι συνέλαβε τα θύματα εγκλημάτων μίσους και όχι τους δράστες

• ότι αποθάρρυνε τα θύματα από την υποβολή μήνυσης • και ότι παρέλειψε να διερευνήσει εγκλήματα μίσους.

(Η παραγωγή του παρακάτω video έχει γίνει από το pathfinder.gr)



FOOTNOTES: Επιμέλεια: Χρήστος Δεμέτης