Τετάρτη 5 Ιουλίου 2023

ΠΑΠΑΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ. Η πολυπολιτισμική Αλεξανδρούπολη μέσα από το ποδόσφαιρο της αλάνας και της παρέας (1920-1974). Αφηγήσεις ζωής.

 






Στην ελληνική βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές και ενδιαφέρουσες μελέτες που επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην ιστορικότητα του αθλητικού φαινομένου. Ωστόσο λείπουν εκείνες οι συστηματικές προσπάθειες που εκκινώντας από την ιστορία, δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στον εξαιρετικά σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισε η αθλητική δραστηριότητα για την ενεργοποίηση διαδικασιών ‘συσσωμάτωσης’, πολλές φορές ετερόκλητων κοινωνικά και πολιτισμικά ανθρώπων και ομάδων.

Η καλογραμμένη ετούτη διερευνητική προσέγγιση δεν καλύπτει μόνο κάποια τέτοια κενά, αλλά δίνει και μια επιπρόσθετη προοπτική. Έχοντας ως πλοηγό την αθλητική δραστηριότητα και κυρίως την ποδοσφαιρική εκδοχή της, καταφέρνει να εξηγήσει τον καταλυτικό ρόλο που είχαν για την συγκρότηση της κοινωνίας της Αλεξανδρούπολης του περασμένου αιώνα (1920-1974)! Έρχεται να φωτίσει ακολουθώντας μια μεθοδολογικά άρτια διαδρομή, αθέατες για το ‘πλατύτερο’ κοινό πτυχές του ποδοσφαιρικού φαινομένου καταδεικνύοντας τη συνεισφορά του στην διαμόρφωση της πολυπολιτισμικής διάστασης της πόλης. Ο ‘ζωντανός’ χαρακτήρας των αφηγήσεων, το φωτογραφικό υλικό καθώς και η αντιστοίχιση, η σύζευξη των σημαινομένων που αντανακλούν με μια ολοκληρωμένη θεωρητική ανάλυση, οδηγούν τον αναγνώστη σε μια συναρπαστική ‘βιωματικού’ τύπου εμπειρία!

Νικόλαος Γ. Πατσαντάρας
Καθηγητής Αθλητικής Κοινωνιολογίας
ΣΕΦΑΑ/Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Η μελέτη του έργου αυτού, δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα μιας ευρύτερης και αντικειμενικότερης αντίληψης και κατανόησης του ρόλου που διαδραμάτισαν οι ανεπίσημες ομάδες της αλάνας και της παρέας στην κοινωνική εξέλιξη και πρόοδο της Αλεξανδρούπολης, αλλά και των ειδικότερων προεκτάσεών τους (εθνοτικές, κοινωνικές και πολιτικές διαφοροποιήσεις). Μέσω του αθλητισμού και του τρόπου που αυτός διαχέεται στην κοινωνία της Αλεξανδρούπολης, διερευνώνται και αποτυπώνονται οι όροι σύμφωνα με τους οποίους η κοινωνία αυτή διαμορφώνεται σε μια περίοδο μετάβασης: οι άνθρωποι και οι συλλογικές συμπεριφορές τους, η κουλτούρα τους, τα αιτήματα, οι προσδοκίες και οι αντιστάσεις τους. Ξεχωριστές και μοναδικές αφηγήσεις ζωής «γνωστών» και «αγνώστων» ανθρώπων της κοινωνικής και αθλητικής ζωής της Αλεξανδρούπολης προβάλλουν την καθημερινή αθλητική πρακτική, τις αξίες, τις συνήθειες, τις δυσκολίες και την επικοινωνία μεταξύ των ανεπίσημων ομάδων της  πόλης (1920-1974). Η συγγραφή του έργου εμπέεται από την ακαδημαϊκή μου μελέτη στο ΕΑΠ (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο), 2019, Οι ποδοσφαιρικές ομάδες της αλάνας και της παρέας στην Αλεξανδρούπολη (1920-1974) μέσα από προφορικές μαρτυρίες και βιογραφικές αφηγήσεις.

                 Το έργο φέρνει στην επιφάνεια ένα ξεχωριστό αρχειακό υλικό που ήταν κλεισμένο στο σεντούκι πολλών συμπατριωτών μας και δίνει φωνή και τη δυνατότητα σε απλούς ανθρώπους, ΄΄επώνυμους΄΄ και ΄΄ανώνυμους΄΄, να ξεδιπλώσουν τις δικές τους μνήμες και τη δική τους βιωμένη εμπειρία. Κάθε νέο στοιχείο στην έρευνα, κάθε έγγραφο και φωτογραφία αποτέλεσε για τον ερευνητή μια νέα πρόκληση, αναζητώντας διάφορους συσχετισμούς, με πρόσωπα, καταστάσεις, γεγονότα, προφορικές μαρτυρίες και καταγεγραμμένα στοιχεία, φέρνοντας στο φως άγνωστες πτυχές της τοπικής  ιστορίας, του αθλητισμού και του πολιτισμού. Πτυχές της καθημερινότητας, όπως αποτυπώνονται στο έργο, συμπληρώνουν την επίσημη αθλητική ιστορία της Αλεξανδρούπολης και αποκαλύπτουν τον προσωπικό τρόπο που βιώνεται μια εποχή ή μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Το αρχειακό υλικό δεν είναι μόνο ένα ταξίδι στο χρόνο αλλά και στο χώρο. Οι πράξεις και τα έργα των δρώντων προσώπων ενώνουν ανθρώπους από διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς, εντάσσοντας την πολυπολιτισμικότητα της πόλης  σε ένα πλαίσιο κοινών αξιακών και κοινωνικών  προσανατολισμών.

               Αγαπητοί φίλοι και μελλοντικοί αναγνώστες, ευελπιστώ η έκδοση αυτή να μπορέσει να προωθήσει και να αναπτερώσει τη διαλογική σχέση της πόλης και των πολιτών της,  να υπερτονίσει κοινωνικές αξίες και αρετές με στόχο να αντιληφθούμε  ακόμη περισσότερο εκείνα που μας ενώνουν σε μια πορεία, προόδου, ανάπτυξης και ευημερίας.





Δεν υπάρχουν σχόλια: