Στις 06/06/1943 οι Ιταλοί κατακτητές εκτελούν στο Κούρνοβο 106 κρατουμένους από το στρατόπεδο της Λάρισας
https://www.e-prologos.gr/
Το καλοκαίρι του 1941 διαδραματίστηκαν τραγικές στιγμές στην Κρήτη, όταν χύθηκε το πρώτο αίμα αμάχων στο όνομα των αντιποίνων. Κοντομαρί, Κακόπετρος, Κάνδανος είναι τα χωριά που αιματοκύλισαν οι Γερμανοί.
https://www.e-prologos.gr/
Στις 2 Ιουνίου 1941, στο χωριό Κοντομαρί Χανίων, οι Γερμανοί εκτέλεσαν 23 (;) άνδρες, ως αντίποινα για τις εκτελέσεις και τη σφαγή πολλών Γερμανών αλεξιπτωτιστών, που είχαν πέσει μέσα στους θάμνους.
Μ’ ένα χωνί ακουγόταν η φωνή του στους δρόμους της Αθήνας. Να ξεσηκώσει τον λαό. Συνελήφθη στις 13 του Απρίλη του ’44 απ’ τους Γερμανούς. Είχε γράψει «Ελευθερία ή Θάνατος» στον τοίχο. Τον πηγαίνουν μαζί με άλλους συντρόφους του στο Α΄ Αστυνομικό τμήμα Λέκκα. Μετά Γουδί. Μετά στο κολαστήριο της οδού Μέρλιν. Μετά Χαϊδάρι.
ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Στις 9 Μάη 1945, ώρα 0.43 π.μ., στο Βερολίνο, υπεγράφη η άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας. Ετσι επισφραγίστηκε οριστικά η ήττα της χιτλερικής Γερμανίας και η 9η Μάη καθιερώθηκε ως Μέρα της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών.
Η τραγωδία της 3ης Μάη 1945 στη Βαλτική θάλασσα | Ημεροδρόμος (imerodromos.gr)
Περισσότεροι από 7.000 κρατούμενοι γερμανικών στρατοπέδων νεκροί από επίθεση βρετανικών αεροσκαφών. Ανάμεσά τους 41 Έλληνες
Στα τέλη του 1944 και αρχές του 1945, καθώς πλησίαζε το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, ξεκινούν οι Πορείες Θανάτου, οι βίαιες μετακινήσεις στις οποίες υποχρεώθηκαν χιλιάδες κρατούμενοι στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης
Στις 27/04/1941 τα γερμανικά μηχανοκίνητα τμήματα μπαίνουν στην Αθήνα. Όλος ο κόσμος μένει κατάκλειστος στα σπίτια του.
Στις 23 Απρίλη, τέσσερις μέρες πριν πέσει η Αθήνα στα χέρια των Γερμανών, ο βασιλιάς και η κυβέρνηση έφυγαν για την Κρήτη, αφήνοντας σαν «οπισθοφυλακή» τον υφυπουργό Ασφαλείας του μεταξικού καθεστώτος, Κ. Μανιαδάκη, ο οποίος είχε και τη …φροντίδα να παραδοθούν δέσμιοι οι 2.000 περίπου φυλακισμένοι και εξόριστοι αγωνιστές, κυρίως κομμουνιστές.
27 Απριλίου 1941: Οι Γερμανοί παρελαύνουν στην Αθήνα (φωτο και βίντεο)
Μια εβδομάδα μετά από την έναρξη του Ελληνογερμανικού πολέμου τον Απρίλιο του 1941, το μέτωπο στη βόρεια Ελλάδα κατέρρευσε. Στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία οι ελληνικές μονάδες αναγκάστηκαν να συνθηκολογήσουν και η Θεσσαλονίκη καταλήφθηκε στις 9 Απριλίου. Επόμενος στόχος των εισβολέων ήταν η Αθήνα. Το Βρετανικό Εκστρατευτικό Σώμα (ΒΕΣ) υποχωρούσε προς τον νότο. Στο στενό πέρασμα των Θερμοπυλών οι Βρετανοί προέβαλαν μια απεγνωσμένη αντίσταση, η οποία δεν κατάφερε να αναχαιτίσει την γερμανική προέλαση. Η ελληνική πρωτεύουσα βίωνε τις δικές της στιγμές αγωνίας, αναμένοντας το αναπόφευκτο….
Κυριακή, 27 Απριλίου 1941. Οι γερμανικές δυνάμεις μπαίνουν στην Αθήνα και σε ένα καφενείο στους Αμπελόκηπους περίμεναν τους εισβολείς οι τέσσερις άνδρες που ανέλαβαν το θλιβερό καθήκον της παράδοσης της πόλεως των Αθηνών.
Ήταν ο φρούραρχος Αθηνών υποστράτηγος Χρ. Καβράκος, ο νομάρχης Αττικοβοιωτίας Κ. Πεζόπουλος και οι δήμαρχοι Αθηναίων και Πειραιώς Αμβρόσιος Πλυτάς και Μιχ. Μανούσκος.
Το καφενείο στους Αμπελόκηπους ονομαζόταν «Λουξ» – άλλοι έγραψαν «Παρθενών» –, ανήκε στον κτηματία Ανδρέα Γλεντζάκη και βρισκόταν στη διασταύρωση των λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισίας, απέναντι από την τότε έπαυλη Θων.
Οι Έλληνες αξιωματούχοι δήλωσαν πως η Αθήνα ήταν μια ανοχύρωτη πόλη που δεν είχε την πρόθεση να προβάλει αντίσταση. Ο Γερμανός αντισυνταγματάρχης Φον Σέιμπεν όρισε ουσιαστικά πολιτικούς διοικητές των Αθηνών και του Πειραιά τους δύο δημάρχους, ενώ κατέστησε αιχμάλωτο πολέμου και υπεύθυνο για τυχόν εχθρικές πράξεις τον υποστράτηγο Καβράκο.
Το δραματικό μήνυμα από τον Ραδιοσταθμό της Αθήνας
Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών κάθε πέντε λεπτά μετέδιδε διαταγή της μόνης κυβερνητικής αρχής που παρέμενε στην ελληνική πρωτεύουσα, του Ανώτερου Στρατιωτικού Διοικητή Αττικοβοιωτίας υποστράτηγου Χρ. Καβράκου. Λόγω επιτακτικής ανάγκης ζητούσε με τη διαταγή του ο στρατηγός να σταματήσει κάθε κίνηση στην Αθήνα, τον Πειραιά και τα προάστια, όλα τα καταστήματα να είναι κλειστά και οι κάτοικοι στα σπίτια τους, να σταματήσει η αντιαεροπορική άμυνα, οι στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις της περιοχής να παραμείνουν στις θέσεις τους και, πρόσθετε στη διαταγή, δεδομένου ότι η πόλις είναι ανοχύρωτος και ουδεμία θα προβληθή αντίστασις, αξιώ όπως μη ακουσθή ουδέ εις πυροβολισμός.
Επιχειρώντας να δώσει κουράγιο στους θλιμμένους Αθηναίους, ο εκφωνητής του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών, Κωσνταντίνος Σταυρόπουλος, μετέδιδε με τη χαρακτηριστική ένρινη φωνή του τις τελευταίες ελεύθερες φράσεις που μπορούσαν να ακουσθούν:
Εδώ ελεύθεραι ακόμα Αθήναι…
Έλληνες! Οι Γερμανοί εισβολείς ευρίσκονται εις τα πρόθυρα των Αθηνών.
Αδέλφια! Κρατήστε καλά μέσα στην ψυχή σας το πνεύμα του μετώπου.
Ο εισβολεύς εισέρχεται με όλας τας προφυλάξεις εις την έρημον πόλιν με τα κατάκλειστα σπίτια.
Έλληνες! Ψηλά τις καρδιές!
Την ίδια ώρα που ακούγονταν τα λόγια αυτά, στις 8 το πρωί, τα πρώτα γερμανικά μηχανοκίνητα τμήματα εισέρχονται στην πρωτεύουσα.
Τα πριν και τα μετά
Τα όσα προηγήθηκαν απέδειξαν τον πραγματικό χαρακτήρα της άρχουσας τάξης, του Παλατιού και των αστικών πολιτικών κομμάτων.
Στις 21 Απρίλη, στο Βοτονόσι Μετσόβου υπογράφεται το «Πρωτόκολλο Παραδόσεως» της Ελληνικής Στρατιάς Ηπείρου – Μακεδονίας. Το πρωτόκολλο υπογράφουν από την Ανώτατη Γερμανική Διοίκηση ο αντιστράτηγος Γκρίφεμπεργκ και από την ελληνική πλευρά ο στρατηγός Γ. Τσολάκογλου. Ακολουθεί η κατάρρευση και η διάλυση του στρατού.
Η κυβέρνηση έχει χάσει τον έλεγχο της κατάστασης και δεν ξέρει καν πού βρίσκονται οι Γερμανοί . Το μόνο που ενδιαφέρει τους αξιωματούχους του καθεστώτος είναι να φύγουν το γρηγορότερο από τη χώρα. Από τις 17 Απρίλη, ενώ δίνονταν ακόμη μάχες στον Ολυμπο και τη Δυτ. Μακεδονία, έφυγαν οι πρίγκιπες, οι πριγκίπισσες και πολλοί αυλικοί. Τη νύχτα 22 προς 23 Απρίλη υπουργοί και άλλοι επίσημοι στοιβάχτηκαν στα πολεμικά πλοία που περίμεναν στον Πειραιά.
«Οι πλείστοι με τα οικογενείας των – γυναίκαι, τέκνα, πεθερές, κουβερνάντες – και με τας αποσκευάς των – μπαούλα, βαλίτσες με τουαλέτες, τζάντες με ρουχισμό, μερικοί με παιχνίδια των παιδιών των και κάποιοι με τα χρυσαφικά τους», γράφει ο ναύαρχος Σακελαρίου και συνεχίζει: «Φαίνεται όμως ότι η θέα τοσούτον ασυνηθίστου διά πολεμικόν πλοίον φορτίου και δη εν καιρώ πολέμου εξηρέθισε τα πληρώματα εις τοιούτον βαθμόν ώστε εις την Σούδαν εξεδηλώθη μικρά στάσις επί της Βασιλίσσης Ολγας».
Θεοφάνης Μαλκίδης
Κως 16 Απριλίου 1945. Το τελευταίο ατιμώρητο έγκλημα στην κατεχόμενη Ελλάδα
Την περίοδο της φρικτής κατοχής της πατρίδας μας, οι Γερμανικές, οι Ιταλικές, οι Βουλγαρικές στρατιωτικές δυνάμεις, σε συνεργασία με τους ελληνόφωνους και άλλους συνεργάτες τους, μετέτρεψαν την Ελλάδα σε ένα διαρκές Ολοκαύτωμα. Ελληνίδες και Έλληνες, βρέφη, παιδιά και ηλικιωμένοι, αθώοι άνθρωποι δολοφονήθηκαν, ενώ οι οικίες, ακόμη και τα κοιμητήρια τους καταστράφηκαν σε εκατοντάδες μαρτυρικές πόλεις και χωριά, ενώ οι εγκληματίες δεν τιμωρήθηκαν ποτέ. Καμία άλλη χώρα στο Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο δεν δέχτηκε τη μανία, τη βαρβαρότητα των κατακτητών και δεν είχε ανάλογες απώλειες σε σχέση με τον πληθυσμό της όσο η Ελλάδα. Στη ανάλυση όμως για τις μαζικές δολοφονίες, στην έρευνα των εγκλημάτων αυτών, λησμονείται τις περισσότερες φορές το γεγονός ότι η κατοχή, άρα και τα εγκλήματα στην Ελλάδα δεν τελείωσαν τον Οκτώβριο του 1944, αλλά συνεχίστηκαν στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα μέχρι και το τέλος της παγκόσμιας σύρραξης, δηλαδή στις αρχές Μαΐου του 1945.
Ειδικότερα στα Δωδεκάνησα οι Γερμανοί ένιωθαν ότι πλησίαζε το τέλος. Η πείνα ήταν μεγάλη και οι λιποταξίες πολλές, ιδίως των Πολωνών και των Αυστριακών που υπηρετούσαν στο Γερμανικό στρατό. Έτσι στην προσπάθεια να διατηρήσουν τον έλεγχο και την πειθαρχία του στρατεύματος, οι Γερμανοί κατέφυγαν σε αυστηρά μέτρα σε όλα τα νησιά του συμπλέγματος της Δωδεκανήσου. Ειδικότερα στην Κω, όπου και η εγγύτητα προς τα Μικρασιατικά παράλια ευνοούσε τη διαφυγή προς την Τουρκία και έχοντας σχετικές πληροφορίες η Γερμανική Διοίκηση οργάνωσε επιχείρηση με δήθεν φυγάδες για να δει πως λειτουργεί το δίκτυο. Έτσι οι γερμανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον Θεόκριτο Κώστογλου, τους Αντώνη και Κώστα Τρουμούχη και το Γιάννη Καλυμιαναρή, τις Ανεζούλα Πατάκου-Τρουμούχη και τις αδελφές Σεβαστή, Σταματία και Διονυσία Περή, όπως και το Γεώργιο Μυλωνά, που βοηθούσε στη διαφυγή Ιταλών και τους φυλάκισαν στο Κάστρο στην πόλη της Κω.
Οι Γερμανοί κατέγραψαν τη σύλληψη των Ελληνίδων και των Ελλήνων στο ημερολόγιο της Μεραρχίας Εφόδου «Ρόδος»: «Τον Φεβρουάριο κατορθώσαμε να εξαλείψουμε το κέντρο κατασκοπείας της Κω. Επρόκειτο για μία ομάδα που διέθετε ασύρματο και αποτελούνταν από ένα Βρετανό λοχία και 4 Έλληνες στρατιώτες και μετάδιναν πληροφορίες στη Σύμη. Αυτή η ομάδα ήταν σε επαφή με αρκετούς πολίτες που βοηθούσαν να διαφεύγουν στην Τουρκία, πολλοί Γερμανοί και Ιταλοί λιποτάκτες. Συλλάβαμε 11 Έλληνες, αλλά ο Βρετανός και οι 4 Έλληνες κατάφεραν να ξεφύγουν. Βρέθηκε ένα τετράδιο με κώδικες, ένα κατάλογος αποκωδικοποίησης, ένας κατάλογος με συντμήσεις, 8.450.000 δραχμές και 6 αγγλικές επιστολές. Από τα στοιχεία που βρέθηκαν καταλάβαμε ότι η κατασκοπευτική ομάδα ήταν καλά ενημερωμένη για την στρατιωτική κατάσταση της Κω. Οι έρευνες συνεχίζονται».
Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες υπέστησαν τρομερά βασανιστήρια από τους Γερμανούς δημίους τους, ενώ το «δικαστήριο» με δημόσιο κατήγορο τον ανθυπολοχαγό της Γκεστάπο Birkolz, έκρινε ενόχους τους Θεόκριτο και Βασίλη Κώστογλου, Ανεζούλα Πατάκου-Τρουμούχη, Σταματία και Διονυσία Περή και Γεώργιο Μυλωνά.
Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα προσπάθησε να καθυστερήσει ή να ακυρώσει την απόφαση και ο Αρχιμανδρίτης Φιλήμων Φωτόπουλος, ο οποίος αντιστάθηκε τόσο στους Ιταλούς, όσο και στους Γερμανούς κατακτητές, συνοδευόμενος από το Γεώργιο Κουτσουράδη, την Περσεφόνη Κουτσουράδη, τη Βάσω Θυμανάκη και άλλους Έλληνες, επισκέφθηκαν το διοικητή της Κω αντισυνταγματάρχη Heinemeier, εκλιπαρώντας να μην εκτελέσει τις ποινές. Το ίδιο αίτημα υπέβαλλε και ο Ιταλός ιερέας Μichelangelo Bacheca. Ο διοικητής όμως ήταν ανένδοτος και αφού μείωσε σε τρεις καταδικασθέντες τις ποινές τους και έτσι σώθηκαν ο Βασίλης Κώστογλου, ο Γεώργιος Μυλωνάς και η Διονυσία Περή, αποφάσισε ότι θα εκτελούνταν οι Θεόκριτος Κώστογλου, Σταματία Περή και Ανεζούλα Πατάκου-Τρουμούχη, παρόλο που ήταν έγκυος !
Οι Γερμανοί γνώριζαν ότι θα εκτελούσαν ένα ακόμη έγκλημα, ανάμεσα στα ατελείωτα που είχαν διαπράξει στην κατεχόμενη Ελλάδα και αποφάσισαν να εκτελέσουν την ποινή όσοι από τους πρώην συμμάχους Ιταλούς, δεν είχαν διαφύγει ή δεν συνεργάζονταν με τους Συμμάχους. Ο διοικητής όμως των καραμπινιέρων Dante Zucchelli αρνήθηκε να εκτελέσει την ποινή αφού δεν ήθελε να είναι εκείνος και οι στρατιώτες του, αυτοί που θα δολοφονούσαν αθώους ανθρώπους.
Τελικώς η δολοφονία των Θεόκριτου Kώστογλου, Ανεζούλας Πατάκου-Tρουμούχη και Σταματίας Περή πραγματοποιήθηκε δια απαγχονισμού από τους Γερμανούς την αυγή της 16ης Απριλίου 1945, λίγες μόνο μέρες πριν το τέλος του πολέμου στις 9Μαΐου 1945. Ήταν τα τελευταία αθώα θύματα που έδωσαν τη ζωή τους για την Ελευθερία, ενώ παρότι διαβάζεται ως πλεονασμός γνωρίζοντας από άλλα παρόμοια εγκλήματα τη συνέχεια, κανείς από τους δολοφόνους δεν τιμωρήθηκε ποτέ !
Σήμερα, ογδόντα σχεδόν χρόνια μετά το τελευταίο έγκλημα των Γερμανών στην κατεχόμενη πατρίδα μας, τα παρακάτω αιτήματα των απογόνων των θυμάτων, αλλά και όλων των Ελληνίδων και των Ελλήνων, είναι απαράγραπτα και αποτελούν ηθική και πολιτική υποχρέωση της Ελληνικής Δημοκρατίας: αποκατάσταση, αποζημίωση, επανόρθωση, δικαιοσύνη (και) για το τελευταίο έγκλημα στην κατεχόμενη Ελλάδα. Οι λαοί δεν μπορούν να ζουν με εγκλήματα που δεν τιμωρήθηκαν τα οποία επαναλήφθηκαν και επαναλαμβάνονται, η ανθρωπότητα δεν μπορεί να ξεχάσει και κανένα συμφέρον δεν μπορεί να παραγράψει τις δολοφονίες και την καταστροφή!
*Ο Θεοφάνης Μαλκίδης είναι διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου και συγγραφέας του βιβλίου «Κεμαλισμός και Ναζισμός». Αθήνα : Εύξεινος Λόγος
2022.
